DOLAR 7,9969
EURO 9,5024
ALTIN 463,775
BIST 1320,98
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
Muğla 18°C
Çok Bulutlu

KAYA İNCİRİ

26.08.2020
368
A+
A-

Şimdi tam zamanı, ancak; Kaya Çukurunda toplasanız endemik kara incir ağacı sayısı iki yüz’ü geçmez.

Onlar da, ekonomik değer taşımadıkları için kaderlerine terk edilmiş durumdalar.

Onlarca yıldır tutundukları topraklardan bir iş makinasının darbesi ile sökülüp ait oldukları toprakları havuzlu bir apart yapıya terk edecekleri günü bekliyorlar.

Kaya inciri, Kaya Köyü toprakları dışında pek yetişmez, ayni lezzette olmaz, endemik bir ağaçtır.

Genellikle Mübadele ile göç eden Rum teba’nın Kaya Çukurunda ekip diktikleri tarlalarında yetiştirdikleri son ağaçlar ayakta kalmaya çalışanlar.

Kaya incirinin ağustos ayı ile birlikte olgunlaşan meyveleri yaş olarak tüketildiği kadar Güneş de kurutularak kuru incir haline de getirilir.

Güneş’e serilen incirler her gün tek tek çevrilerek iyice kurutulduktan sonra kurtlanmaması için ayrı bir işlemden daha geçirilir.

Bakır kazanlarda, içine mersin dalı, ada çayı atılarak kaynatılan suya kuru incirler hasır sepetlerde batırılıp çıkarılarak “ bandırılır “ sonra tekrar kurutulur.

İyice kuruduktan sonra da; üstünden basarak yassıltılarak hasır sepetlere düzgünce dizilir ve sepetin ağzı temiz bir tülbentle kapatılır.

“ Dilgerit “ ise daha irice kara incirlerin  “ kova “ denilen ucu sivri ince bitki dallarına tek tek dizilip irice bir simit halkası haline getirilip kurutulmasından sonra ayrıca fırınlanarak karamelize edilmesi ile hazırlanan daha emekli bir incir kurutma geleneğidir.

Rumların pek makbul olan incir rakısı ise mübadeleden sonra hiç yapılmadı.

Bu gün; Kaya Köyü kadim kültür mirası olan bu izlerden vazgeçti, unuttu.

Anadolu’nun en güzel motifleri ile dokunan Kaya Halılarının yapağı yıkamasından, taramasından, kök boyalarla boyanmasına “ Atkısından, çezgisine “ kadar yün olan halıları dokunma teknikleri dahil, artık hatırlayan da yok, sürdüren de yok.

Kaya narlarından yapılan nar ekşisi çıkarma işi emeğin karşılığı alınamadığı için artık pek az kişi tarafından sürdürülüyor.

Yılların tanığı kalender menekiç ağaçları tek tek yok oluyor, menekiç sakızının nasıl yapıldığı unutuluyor.

Muğla Büyükşehir Belediyesinin; Sakız ağacı gençleştirme çalışması diye diktiği fidelerin ekonomik değer kazanması için beraberinde bu yöresel ürünlerin geleneksel işlenme biçimlerinin yaşatıldığı atölyelerin yapılması, mekan, araç, gereç desteği sağlanması ve yerel kooperatiflerin bu süreçlere dahil edilerek Coğrafi işaretleme ağına işlenmeleri ile özgün markalar haline getirilmeleri gerekiyor.

Bunları çok da başarılı bir şekilde yürüten belediyeler var.

Bodrum Belediyesi Tarımsal Hizmetler Müdürlüğü yerel kooperatiflerin kurulmasına da destek olarak bu süreci yürütüyor.

Hiçbir yasal engel yoktur. Tam aksine şu çok şikayet edilen Yeni Belediye Yasası belediyelere bu görevleri ve yetkileri de veriyor zaten.

“ Kaç para bu? “ zihniyeti ile yapılan yerel yöneticiliğin karşılığı da bu sorunun cevabı kadar olacaktır.

Yerel yöneticilerin şehir dışında yaptıkları ziyaretlerde beraberlerinde götürdükleri hediye paketlerinin içinde;

Üstünde belediye şirketleri ya da yerel kooperatiflerin markası olan ahşap bir kutuda veya minik bir örgü sepette kuru incir, digerit varsa,

Cam bir kavanoz da nar ekşisi ya da pekmez varsa,

Minik keselerde menekiç sakızları varsa,

Beyaz bez torbalarda Kaya Nohut’u varsa,

Bu hediye paketi;

İçinde bir tek sokağını dahi koruyamadığınız, Koruma çabanızın bile olmadığı yok edilmiş bir kent mimarisini gösteren eski Fethiye fotoğraflarını hediye etmekten çok daha anlamlı ve değerli olacaktır.

YORUMLAR

*

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

sanalbasin.com üyesidir